Προεγχειρητική Διατροφή Χειρουργείων Παχυσαρκίας
Η προεγχειρητική διατροφή για την προετοιμασία των χειρουργείων παχυσαρκίας, έχει σαν στόχο την εκτέλεση του βαριατρικού χειρουργείου με τη μέγιστη δυνατή ασφάλεια. Όταν λέμε προεγχειρητική διατροφή χειρουργείων παχυσαρκίας, δεν εννοούμε την προεγχειρητική διατροφική προετοιμασία η οποία γίνεται από διαιτολόγο, με σκοπό τη διευκόλυνση της προσαρμογής σε πιο υγιείς μετεγχειρητικές διατροφικές συνήθειες.
Εννοούμε τη διατροφή που θα μειώσει τον όγκο των ενδοκοιλιακών σπλάχνων, κυρίως του ήπατος, για να κάνει την εκτέλεση του χειρουργείου πιο εύκολη. Γι’ αυτό το λόγο η προεγχειρητική διατροφή χειρουργείων παχυσαρκίας λέγεται και δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος. Ένα χειρουργείο που είναι ευκολότερο για τον χειρουργό, είναι ασφαλέστερο και για τον ασθενή.
ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ:
Ανατομικά, το στομάχι βρίσκεται στο ανώτερο τμήμα της κοιλιάς, πίσω από τις πλευρές και το στέρνο. Το μεγαλύτερο τμήμα του στομάχου, είναι υπό φυσιολογικές συνθήκες καλυμμένο από τμήμα του ήπατος, συγκεκριμένα από τον αριστερό λοβό. Για να μπορέσουμε να προσπελάσουμε την περιοχή και να εκτελέσουμε το βαριατρικό χειρουργείο, πρέπει να απωθήσουμε το ήπαρ για να δημιουργήσουμε τον χώρο εργασίας. Αυτό γίνεται με ένα ειδικό εργαλείο που λέγεται άγκιστρο ήπατος, το οποίο μας βοηθάει να αποκτήσουμε πρόσβαση στην περιοχή του ανώτερου στομάχου και οισοφάγου και να εκτελέσουμε το χειρουργείο με ασφάλεια.
Πολλοί παχύσαρκοι ασθενείς πάσχουν από Μη Αλκοολική Λιπώδη Νόσο του ήπατος, γνωστή και ως Λιπώδης Διήθηση. Όταν το ήπαρ πάσχει από λιπώδη διήθηση, διογκώνεται, γίνεται άκαμπτο και βαρύ, η προσπέλαση στο στομάχι γίνεται πιο δύσκολη. Η προσπάθεια απώθησης ενός μεγάλου άκαμπτου ήπατος, μπορεί να προκαλέσει μικροτραυματισμούς και αιμορραγίες, ή μετατροπή της επέμβασης σε ‘ανοιχτή’, με μεγάλη τομή. Ο καλύτερος τρόπος να μειώσουμε την πιθανότητα τέτοιων επιπλοκών, είναι να μειώσουμε τον βαθμό λιπώδους διήθησης του ήπατος με την προεγχειρητική διατροφή χειρουργείων παχυσαρκίας, ή δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος.Για να μειώσουμε τον όγκο του ήπατος, πρέπει να εμποδίσουμε την αποθήκευση λίπους και γλυκογόνου στο ήπαρ, και να αναγκάσουμε τον οργανισμό το ήδη αποθηκευμένο ηπατικό λίπος. Συνήθως αυτό συνεπάγεται και μια μικρή απώλεια βάρους της τάξης των 5 κιλών μέσα σε 2 εβδομάδες που διαρκεί η δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος. Η απώλεια βάρους είναι επιθυμητή αλλά όχι αναγκαία. Κυρίως, η απώλεια βάρους είναι ενδεικτική πιστής εφαρμογής της προεγχειρητικής διατροφής χειρουργείων παχυσαρκίας, και δυνητικών δυσκολιών που πρόκειται να ακολουθήσουν.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
Για να είναι επιτυχής η δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος θα πρέπει να περιέχει:
- Χαμηλούς υδατάνθρακες: Η κατανάλωση υδατανθράκων και ειδικά ζάχαρης, προκαλεί υπερινσουλιναιμία, που με τη σειρά της προκαλεί εναπόθεση λίπους στο ήπαρ. Η διατροφή με χαμηλό υδατάνθρακα βοηθά στη γρήγορη κατανάλωση των αποθηκών λίπους στο συκώτι.
- Ψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη: Οι τροφές που είναι πλούσιες σε πρωτεΐνη γεμίζουν το στομάχι γρήγορα και προκαλούν αίσθημα κορεσμού που διαρκεί για περισσότερη ώρα. Κυρίως όμως, η κατανάλωση πρωτεΐνης είναι απαραίτητη, για προστασία της μυϊκής μάζας.
- Ενυδάτωση: 2 λίτρα υγρών χωρίς ζάχαρη καθημερινά.
- Συμπληρώματα διατροφής: Ηλεκτρολύτες, συμπληρώματα βιταμινών και πρωτεϊνών μπορεί να είναι απαραίτητα ανάλογα με τη διάρκεια της προεγχειρητικής διατροφής χειρουργείων παχυσαρκίας
- Χρονικός περιορισμός διατροφής: Η γνωστή σε όλους διαλειμματική νηστεία είναι ένα αμφιλεγόμενο διατροφικό μοντέλο με χρονικό περιορισμό των γευμάτων σε ένα παράθυρο 8 ωρών συνήθως. Πολλές μελέτες υποστηρίζουν την ωφέλεια της στην αντιμετώπιση της λιπώδους διήθησης του ήπατος και της αντίιστασης στην ινσουλίνη.
- Διάρκεια 2 εβδομάδων: Η προεγχειρητική διατροφή χειρουργείων παχυσαρκίας χρησιμοποιείται αποκλειστικά για συρρίκνωση ήπατος και σπλαχνικού λίπους και όχι ως δίαιτα για απώλεια βάρους. Σε περιπτώσεις με βαριά λιπώδη διήθηση ήπατος μπορεί να είναι απαραίτητο να παραταθεί στις 4 εβδομάδες, αλλά μόνο με εντολή και καθοδήγηση γιατρού.
- Η ζάχαρη, το αλκοόλ και οι τροφές με άμυλο όπως ψωμί, ρύζι, ζυμαρικά, δημητριακά και πατάτες, περιέχουν πολλούς υδατάνθρακες και πρέπει ν αποφεύγονται.
ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
Η δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος είναι μια απότομη και δραστική αλλαγή των διατροφικών συνηθειών, και μπορεί να συνοδεύεται από δυσκολίες και προβλήματα:
- Αδυναμία, ζαλάδες: Ειδικά τις πρώτες μέρες λόγω συνδυασμού, μειωμένης πρόσληψης ενέργειας, αφυδάτωσης και έλλειψης μεταβολικής ευελιξίας από υπερινσουλιναιμία
- Υπογλυκαιμία: Ασθενείς υπό φαρμακευτική αγωγή, ειδικά αντιδιαβητικά φάρμακα, μπορεί να χρειαστούν ρύθμιση της θεραπείας τους.
- Δυσκοιλιότητα: Ο συνδυασμός μειωμένης πρόσληψης τροφής και μειωμένης κατανάλωσης υδατανθράκων οδηγεί σε αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου. Πίνουμε πολλά υγρά για να μην αφυδατωθούμε, και παίρνουμε ήπια καθαρτικά αν νιώσουμε δυσφορία
- Διαταραχές ηλεκτρολυτών-βιταμινών: Αποφεύγονται εύκολα με καθημερινή λήψη πολυβιταμίνης και ηλεκτρολυτικών διαλυμάτων.
- Αποτυχία τήρησης διατροφής και παρασπονδίες: Όσο πιο πιστά εφαρμόσουμε την προεγχειρητική διατροφή χειρουργείων παχυσαρκίας, τόσο περισσότερο θα μειώσουμε το ηπατικό και σπλαχνικό λίπος μας και θα έχουμε ένα ευκολότερο και ασφαλέστερο χειρουργείο. Αδυναμία ή αμέλεια στην τήρηση της δίαιτας συρρίκνωσης ήπατος μπορεί να οδηγήσει σε διεγχειρητικές δυσκολίες και μετεγχειρητικές επιπλοκές.
- Η δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος είναι υποχρεωτική, αν θέλουμε να έχουμε ένα ασφαλέστερο, καλύτερης ποιότητας χειρουργείο.
Θέλετε να μάθετε αν η μέθοδος είναι κατάλληλη για εσάς;
Η αξιολόγηση του ιατρικού ιστορικού αποτελεί το πρώτο βήμα για τον σχεδιασμό της κατάλληλης θεραπείας.
ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΠΡΟΕΓΧΕΙΡΗΤΙΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΩΝ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ:
Υπάρχουν διάφορα σχήματα δίαιτας συρρίκνωσης ήπατος που μπορούν να εφαρμοστούν, ανάλογα με την ηλικία, το βαθμό συρρίκνωσης ήπατος, το διαθέσιμο χρόνο προεγχειρητικής προετοιμασίας, τις ανάγκες και τις επιλογές του ασθενούς.
Κοινά σε όλα τα σχήματα είναι:
- Απεριόριστο νερό, καφέ, τσάι. Συνολικά τουλάχιστον 2 λίτρα υγρών ημερησίως
- Ζελέ χωρίς ζάχαρη
- 1 Πολυβιταμίνη κάθε μέρα
- 1 συμπλήρωμα ηλεκτρολυτών κάθε μέρα
- Όχι ζάχαρη, αλκοόλ, αναψυκτικά, επεξεργασμένα τρόφιμα
Σχήμα Α: Διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακα (Εύκολη)
- Πολλά αυγά, άπαχο κρέας, ψάρι
- Φυλλώδη λαχανικά
- Γαλακτοκομικά (γάλα, γιαούρτι, κεφίρ)
- Όσο το δυνατόν λιγότερο ψωμί ολικής άλεσης
Το σχήμα Α μπορεί να ακολουθηθεί από όλες τις ηλικιακές ομάδες, ή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα σε άτομα με βαριά λιπώδη διήθηση ήπατος. Είναι ιδανικό για άτομα με χαμηλό δείκτη μάζας σώματος (35-40) και όσους έχουν συνυπάρχουσες παθήσεις
Σχήμα Β: Σούπες και Γαλακτοκομικά (Μέτρια)
- Σούπα με ζωμό, λαχανικά, αυγολέμονο, ελαιόλαδο
- Γάλα, γιαούρτι, κεφίρ
- Συμπλήρωμα πρωτείνης σε υγρή μορφή ή σκόνη στη σούπα ή στο γάλα
Το σχήμα Β ταιριάζει σε άτομα με μέτριο δείκτη μάζας σώματος (40-45), διαβητικούς και άτομα που δυσκολεύονται να ακολουθήσουν δίαιτες και κάνουν ατασθαλίες.
Σχήμα Γ: ΠρωτεΪνικά ροφήματα (Αυστηρή)
- Ροφήματα πρωτεϊνών-ηλεκτρολυτών-βιταμινών μόνο
- 3-4 την ημέρα
- Ως 1000 θερμίδες την ημέρα
Το σχήμα Γ είναι ιδανικό για άτομα με πολύ ψηλό δείκτη μάζας σώματος (πάνω από 45), και άτομα που πρέπει να αντιμετωπίσουν λιπώδη διήθηση ήπατος σε ελάχιστο χρονικό διάστημα. Προτιμάται επίσης για πολυάσχολα άτομα που προτιμούν πιο απλή και τυποποιημένη προσέγγιση. Είναι ιδανική επιλογή για τους πιο νέους και πιο αποφασισμένους παχύσαρκους ασθενείς.
Όποιο σχήμα κι αν ακολουθηθεί, είναι σημαντική η επικοινωνία και η ειλικρίνεια με τον χειρουργό. Επιλέγουμε το σχήμα προεγχειρητικής διατροφής χειρουργείων παχυσαρκίας που ταιριάζει καλύτερα στον τρόπο ζωής, στις εργασιακές ανάγκες, και στην ψυχοσύνθεση μας. Το ακολουθούμε όσο πιο πιστά μπορούμε ώστε να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα και τη μεγαλύτερη ασφάλεια στο χειρουργείο.
Αν δε μπορούμε να ακολουθήσουμε σωστά τη δίαιτα συρρίκνωσης ήπατος, το αναφέρουμε στον χειρουργό μας ώστε να είναι προετοιμασμένος για δυσκολίες. Και κυρίως, δεν αποχαιρετούμε την παλιά μας ζωή με ένα τελευταίο μεγάλο γεύμα τη μέρα πριν το χειρουργείο. Η αυξημένη πρόσληψη υδατανθράκων και λιπών μπορεί να είναι αρκετή για να αναπληρώσει την λιπώδη διήθηση του ήπατος
Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ
Υπερεξειδίκευση στην
Ρομποτική Χειρουργική
Διευθυντής Χειρουργός Γαστρεντερικού
και Παχυσαρκίας
Ευρωκλινικής Αθηνών
Λαπαροσκοπική - Ρομποτική Χειρουργική
