Καρκίνος Ορθού
Ο καρκίνος του ορθού εμφανίζεται όταν αναπτύσσονται καρκινικά κύτταρα στο τελευταίο τμήμα του παχέος εντέρου που λέγεται ορθό. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν από αίμα στα κόπρανα μέχρι αλλαγές στις κενώσεις και στις συνήθειες του εντέρου γενικότερα. Η ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού καρκίνου του ορθού, ή ορισμένων κληρονομικών καταστάσεων αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ορθού. Οι θεραπείες περιλαμβάνουν χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση καρκινικών όγκων, χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία και στοχευμένη θεραπεία.
Επισκόπηση
Τι είναι ο καρκίνος του ορθού;
Ο καρκίνος του ορθού είναι συνήθως ένας αργά αναπτυσσόμενος καρκίνος που σχηματίζεται στην εσωτερική επιφάνεια του ορθού. Το ορθό είναι τα τελευταία εκατοστά του παχέος εντέρου. Οι περισσότεροι καρκίνοι του ορθού ξεκινούν ως πολύποδες, που είναι ομάδες ανώμαλων κυττάρων γνωστά και ως αδενώματα. Μπορεί να χρειαστούν 10 έως 15 χρόνια για να μετατραπεί ένας πολύποδας σε καρκινικό όγκο.
Ο προληπτικός έλεγχος για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και ορθού, όπως η κολονοσκόπηση, συχνά ανιχνεύει πολύποδες που μπορούν να γίνουν καρκίνοι. Οι τακτικοί έλεγχοι για την ανίχνευση και την αφαίρεση πολυπόδων μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του ορθού. Εάν εμφανιστεί καρκίνος του ορθού, η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση σε πρώιμο στάδιο, μπορεί να θεραπεύσει πλήρως την πάθηση.
Ο καρκίνος του ορθού είναι ο τρίτος πιο συχνός καρκίνος στο πεπτικό σύστημα, μετά τον καρκίνο του παχέος εντέρου και τον καρκίνο του παγκρέατος.
Είστε υποψήφιος για Καρκίνος Ορθού;
Συμπληρώστε το ιατρικό ιστορικό σας και λάβετε εξατομικευμένη αξιολόγηση από τον χειρουργό.
Συμπτώματα και Αιτίες
Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του ορθού;
Μπορεί να υπάρχει καρκίνος ορθού χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα. Σε πολλές περιπτώσεις, ο καρκίνος ορθού δεν προκαλεί καθόλου ενοχλήσεις. Μπορεί όμως να παρατηρήσουμε ορισμένα προειδοποιητικά σημάδια. Τα συμπτώματα του καρκίνου του ορθού μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Αιμορραγία από το ορθό.
- Διάρροια.
- Δυσκοιλιότητα.
- Ξαφνική αλλαγή στις κενώσεις και στις συνήθειες του εντέρου
- Κένωση που φαίνεται ινώδης ή λεπτή.
- Κόπωση.
- Αδυναμία.
- Κοιλιακός πόνος.
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους.
Τι προκαλεί τον καρκίνο του ορθού;
Η ακριβής αιτία του καρκίνου του ορθού είναι άγνωστη. Υπάρχουν όμως ορισμένοι παράγοντες κινδύνου που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου, όπως:
- Ηλικία: Όπως και οι περισσότεροι καρκίνοι, ο κίνδυνος καρκίνου του ορθού αυξάνεται με την ηλικία. Η μέση ηλικία διάγνωσης είναι τα 63 έτη.
- Ορισμένες ασθένειες και παθήσεις: Αρκετές παθήσεις μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ορθού, συμπεριλαμβανομένων των φλεγμονωδών νόσων του εντέρου, όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.
- Κατανάλωση επεξεργασμένων τροφίμων: Τα άτομα που τρώνε επεξεργασμένα τρόφιμα έχουν υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του ορθού.
- Οικογενειακό ιστορικό: Εάν υπάρχει ένα βιολογικό μέλος της οικογένειας που έχει διαγνωστεί με καρκίνο του ορθού, η πιθανότητα εμφάνισης είναι σχεδόν διπλάσια.
- Φύλο: Οι άνδρες έχουν ελαφρώς περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του ορθού από τις γυναίκες.
- Κληρονομικά σύνδρομα καρκίνου του παχέος εντέρου: Κληρονομικές παθήσεις που αυξάνουν τον κίνδυνο καρκίνου του ορθού περιλαμβάνουν το σύνδρομο Lynch, την οικογενή αδενωματώδη πολυποδίαση (FAP), την πολυποδίαση που σχετίζεται με MUTYH (MAP), το σύνδρομο νεανικής πολυποδίασης (JPS), το σύνδρομο Peutz-Jeghers και το σύνδρομο όγκου PTEN αμαρτώματος.
- Παχυσαρκία: Οι πάσχοντες από παχυσαρκία είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο του ορθού σε σύγκριση με άτομα φυσιολογικού σωματικού βάρους
- Φυλή: Στατιστικά, τα άτομα που ανήκουν στη μαύρη φυλή είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο του ορθού. Οι λόγοι για αυτό δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητοί.
- Κάπνισμα: Το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου σε όλα τα όργανα. Έχει αποδειχθεί ότι τα άτομα που καπνίζουν, είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο του ορθού από τους μη καπνιστές.
Συμπτώματα και Αιτίες
Η διάγνωση ξεκινά με τυπικές εξετάσεις προληπτικού ελέγχου, συμπεριλαμβανομένης της δακτυλικής εξέτασης και της κολονοσκόπησης. Αρχικά κάνουμε βιοψία κατά τη διάρκεια της κολονοσκόπησης για δείγματα ιστού για ιστολογική εξέταση. Σε άτομα που δε μπορούν να υποβληθούν σε κολονοσκόπηση, μπορεί να γίνει αξονική κολονογραφία. Ένας μεγάλος καρκίνος ορθού μπορεί να διαγνωσθούν ακόμα και με απλή αξονική τομογραφία.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ!!!
Ο καρκίνος του ορθού μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που είναι δύσκολο να συζητηθούν ή να προκαλούν ντροπή, όπως αλλαγές στις κενώσεις, συμπτώματα από τον πρωκτό κτλ. Και οι εξετάσεις προληπτικού ελέγχου για καρκίνο του ορθού μπορεί να είναι άβολες, ξεκινώντας από την προετοιμασία για την εξέταση. Ωστόσο, οι αμήχανες συζητήσεις και οι άβολες εξετάσεις μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό μας να ανιχνεύσει αλλαγές στο ορθό σε πρώιμα στάδια, πριν εξελιχθούν σε καρκίνο. Οι εξετάσεις μπορούν επίσης να εντοπίσουν πολύποδες, ή μικρούς καρκινικούς όγκους σε αρχικά στάδια πριν μεγαλώσουν και εξαπλωθούν. Η αντιμετώπιση συχνά οδηγεί σε πλήρη θεραπεία. Καλό είναι να συζητάμε όλες τις ερωτήσεις ή ανησυχίες σχετικά με τον καρκίνο του ορθού, ώστε να προγραμματιστούν οι κατάλληλες εξετάσεις προληπτικού ελέγχου.
Εξετάσεις αίματος
Οι εξετάσεις αίματος, σπάνια δίνουν κάποια ένδειξη καρκίνου του ορθού, και μπορεί να είναι φυσιολογικές μέχρι να είναι πολύ αργά. Συνήθως γίνονται οι παρακάτω :
- Γενική αίματος: Για να ελέγξει τα επίπεδα των ερυθρών αιμοσφαιρίων για σημάδια αναιμίας.
- Βιοχημικός έλεγχος: Αυτή η εξέταση μετρά πολλές ουσίες στο αίμα σας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δείχνουν πόσο καλά λειτουργούν τα νεφρά και το ήπαρ.
- Εξέταση ηπατικών ενζύμων: Αυτή η εξέταση ελέγχει για σημάδια ότι ο καρκίνος ορθού έχει δώσει μεταστάσεις στο ήπαρ.
- -αρκινικοί δείκτες: Ένας καρκινικός δείκτης είναι μια ουσία που τα καρκινικά κύτταρα μπορεί να απελευθερώσουν στο αίμα σας. Στον καρκίνο του ορθού, ψάχνουμε καρκινοεμβρυϊκό αντιγόνο (CEA) και Ca 19-9. Οι καρκινικοί δείκτες μπορεί να είναι φυσιολογικοί ακόμα και σε προχωρημένα στάδια καρκίνου
Διαγνωστικός έλεγχος
Η πιο σημαντική εξέταση είναι η κολονοσκόπηση για εξέταση ολόκληρου του εντέρου και λήψη βιοψιών.
Απεικόνιση
Συνήθως χρειαζόμαστε τις ακόλουθες απεικονιστικές εξετάσεις για να προσδιορίσουμε εάν ο καρκίνος εξαπλώνεται, είτε τοπικά γύρω από το ορθό, ή απομακρυσμένα σε άλλες περιοχές του σώματός:
- Αξονική τομογραφία (CT).
- Μαγνητική τομογραφία (MRI).
- Ενδοσκοπικό Υπερηχογράφημα Ορθού.
Με βάση τα αποτελέσματα των εξετάσεων προσδιορίζουμε το στάδιο του καρκίνου. Ο καρκίνος του ορθού κατηγοριοποιείται σε πέντε διαφορετικά στάδια: - Στάδιο 0: Οι εξετάσεις ανιχνεύουν καρκινικά κύτταρα μόνο στην επιφάνεια του ιστού που καλύπτει το ορθό.
- Στάδιο 1: Ο όγκος αναπτύσσεται κάτω από την επιφάνεια και πιθανώς στο τοίχωμα του ορθού.
- Στάδιο 2: Ο όγκος αναπτύσσεται στο τοίχωμα του ορθού και μπορεί να επεκταθεί σε ιστούς γύρω από το ορθό.
- Στάδιο 3: Ο όγκος εισβάλει στους λεμφαδένες δίπλα στο ορθό και σε ορισμένους ιστούς έξω από το τοίχωμα του ορθού
- Στάδιο 4: Ο όγκος εξαπλώνεται και έχει προκαλέσει μεταστάσεις σε απομακρυσμένους λεμφαδένες ή όργανα.
Αντιμετώπιση και Θεραπεία
Ποιες είναι οι θεραπείες για τον καρκίνο του ορθού;
Η θεραπεία του καρκίνου του ορθού σχεδόν πάντα περιλαμβάνει τη χειρουργική επέμβαση. Η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση καρκινικών όγκων είναι μια από τις πιο συνηθισμένες θεραπείες για τον καρκίνο του ορθού. Εξετάζουμε διάφορες επιλογές, όπως:
- Διαπρωκτική ενδοσκοπική μικροχειρουργική (TEMS): Κατά τη διάρκεια αυτής της επέμβασης, ο μπορούμε να αφαιρέσουμε μικρούς καρκίνους από το ορθό χρησιμοποιώντας ένα ειδικό ενδοσκόπιο που εισάγεται μέσω του πρωκτού. Προτιμάμε αυτήν τη θεραπεία εάν ο όγκος στο ορθό είναι μικρός και δεν είναι πιθανό να εξαπλωθεί.
- Χαμηλή πρόσθια εκτομή ορθού : Εάν ο όγκος στο ορθό είναι μεγάλος, εκτελούμε χαμηλή πρόσθια εκτομή ορθού, αφαιρώντας ολόκληρο ή μέρος του ορθού.
- Κοιλιοπερινεϊκή εκτομή ορθού: Επιλεγουμε αυτήν την επέμβαση εάν υπάρχει όγκος κοντά στον πρωκτό που δεν μπορεί να αφαιρεθεί χωρίς να τραυματιστούν οι σφιγκτήρες που ελέγχουν τις κινήσεις του εντέρου. Στην Κοιλιοπερινεϊκή εκτομή ορθού, αφαιρούμε τον πρωκτό, το ορθό και μέρος του παχέος εντέρου. Κάνουμε τελική κολοστομία, ώστε τα κόπρανα να μπορούν να αδειάσουν από το έντερο μέσα σε σακουλάκι.
Τι άλλες θεραπείες κάνουμε για καρκίνο ορθού;
Οι θεραπείες εκτός από τη χειρουργική επέμβαση μπορεί να περιλαμβάνουν:
- Χημειοθεραπεία.
- Ακτινοθεραπεία.
- Ανοσοθεραπεία.
- Στοχευμένη θεραπεία.
Η χειρουργική επέμβαση και άλλες θεραπείες για τον καρκίνο μπορεί να προκαλέσουν διάφορες παρενέργειες. Σε κάποιες περιπτώσεις καρκίνου του ορθού, μπορεί να είναι προτιμότερο το ενδεχόμενο παρηγορητικής φροντίδας. Η παρηγορητική φροντίδα είναι εξειδικευμένη φροντίδα που μπορεί να βοηθήσει να διαχειριστούμε τα συμπτώματα του καρκίνου, τις παρενέργειες της θεραπείας και άλλες πτυχές μιας σοβαρής ασθένειας.
Πρόγνωση
Τι μπορώ να περιμένω εάν έχω καρκίνο του ορθού;
Η πρόγνωσή, ή τι μπορούμε να περιμένουμε μετά τη θεραπεία, εξαρτάται από την συνολική κατάστασή της υγείας. Για παράδειγμα, μετά από χειρουργική επέμβαση, μπορεί να είναι προσωρινά ή μόνιμα απαραίτητη η χρήση κολοστομίας, η οποία αλλάζει τον τρόπο που αδειάζουμε το έντερο.
Ποια είναι τα ποσοστά επιβίωσης για τον καρκίνο του ορθού;
Το 68% των ατόμων με καρκίνο του ορθού είναι ζωντανά πέντε χρόνια μετά τη διάγνωσή τους.. Τα πενταετή ποσοστά επιβίωσης ανάλογα με την τοποθεσία του όγκου είναι:
Εντοπισμός καρκίνου του ορθού | Ποσοστό πενταετούς επιβίωσης |
Τοπικό: Ο καρκίνος δεν έχει εξαπλωθεί εκτός του ορθού. | 91% |
Περιφερειακό: Ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί εκτός του ορθού σε κοντινούς λεμφαδένες ή στο εσωτερικό της κοιλιάς. | 74% |
Απομακρυσμένο: Ο καρκίνος από το ορθό βρίσκεται στο ήπαρ, τους πνεύμονες ή σε απομακρυσμένους λεμφαδένες | 17% |
Πρόληψη
Μπορεί να προληφθεί ο καρκίνος του ορθού;
Αν και δεν μπορεί να αποτραπεί πλήρως ο καρκίνος του ορθού, υπάρχουν βήματα που μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τον κίνδυνο. Για παράδειγμα:
- Διατηρούμε ένα υγιές σωματικό βάρος
- Ασκούμαστε τακτικά.
- Αποφεύγουμε τα επεξεργασμένα τρόφιμα, ενώ παράλληλα τρώμε μια ισορροπημένη διατροφή με άπαχη πρωτεΐνη, δημητριακά ολικής αλέσεως και πολλά φυλλώδη πράσινα λαχανικά.
- Αποφεύγουμε την κατανάλωση ποτών που περιέχουν αλκοόλ.
- Δεν καπνίζουμε.
Ο τακτικός έλεγχος για καρκίνο μπορεί να μειώσει την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του ορθού, επειδή οι έλεγχοι μπορεί να ανιχνεύσουν προκαρκινικούς πολύποδες. Αν αναπτυχθεί καρκίνος ορθού, ο προσυμπτωματικός μπορεί να τον ανιχνεύσει όταν είναι ακόμα μικρος και πιο εύκολος στη θεραπεία. Η κολονοσκόπηση είναι η πιο συνηθισμένη εξέταση ελέγχου, αλλά υπάρχουν και άλλες επιλογές: - Τεστ (Mayer) κοπράνων ανίχνευση αίματος :Αυτή η εξέταση ανιχνεύει κρυφό αίμα στα κόπρανά.
- Τεστ DNA κοπράνων: Αυτή η εξέταση αναζητά σημάδια γενετικών μεταλλάξεων και προϊόντων αίματος στα κόπρανά.
- Σιγμοειδοσκόπηση: Εξετάζουμε το εσωτερικό του τελευταίου τμήματος του παχέος εντέρου (σιγμοειδές) και του ορθού
- Αξονική κολονογραφία (Εικονική κολονοσκόπηση): Αυτή η εξέταση είναι μια αξονική τομογραφία (CT) που αναζητά πολύποδες στο παχύ έντερο και το ορθό.
- Γενικά, τα άτομα ηλικίας 45 ετών και άνω θα πρέπει να κάνουν τακτικές εξετάσεις ελέγχου για καρκίνο του παχέος εντέρου.
Ζώντας με καρκίνο ορθού
Το ταξίδι με τον καρκίνο του ορθού δεν τελειώνει με τη θεραπεία: Η ογκολογική ομάδα συστήνει παρακολούθηση για αρκετά χρόνια μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.
Ποιες είναι οι εξετάσεις παρακολούθησης και τα χρονοδιαγράμματα εξετάσεων για τον καρκίνο του ορθού;
Τα ραντεβού παρακολούθησης θα διαφέρουν ανάλογα με την περίπτωσή και μπορεί να περιλαμβάνουν το ακόλουθο χρονοδιάγραμμα και εξετάσεις:
- Κολονοσκόπηση: Κάνουμε κολονοσκόπηση ένα χρόνο μετά το τέλος της θεραπείας. Η κολονοσκόπηση επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο για πέντε χρόνια. Στη συνέχεια η κολονοσκόπηση γίνεται κάθε πέντε χρόνια.
- Αξονική τομογραφία: Κάνουμε αξονική τομογραφία στους έξι μήνες και στον ένα χρόνο μετά τη θεραπεία. Εάν οι εξετάσεις δεν βρουν σημάδια καρκίνου, επαναλαμβάνουμε την αξονική τομογραφία κάθε χρόνο για πέντε χρόνια μαζί με την κολονοσκόπηση. Εάν αυτές οι εξετάσεις δεν βρουν καρκίνο του ορθού, θα συνεχίζουμε την αξονική τομογραφία μαζί με κολονοσκόπηση κάθε πέντε χρόνια.
- Καρκινικοί δείκτες: Μπορεί να χρειαστούν εξετάσεις αίματος για καρκινικούς δείκτες κάθε τρεις έως έξι μήνες για τα πρώτα δύο χρόνια μετά τη θεραπεία και στη συνέχεια, κάθε έξι μήνες για τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια.
Ποιες ερωτήσεις πρέπει να κάνω στον γιατρό μου;
Μετά από διάγνωση καρκίνου ορθού, προσπαθούμε να μάθουμε όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για την κατάστασή μας. Ακολουθούν ορισμένες ερωτήσεις που μπορούμε να κάνουμε:
- Ποιο στάδιο του καρκίνου του ορθού έχω;
- Πόσο έχει εξαπλωθεί ο καρκίνος;
- Ποιες είναι οι επιλογές θεραπείας μου;
- Εάν υποβληθώ σε χειρουργική επέμβαση, θα χρειαστεί να κάνω κολοστομία;
Πότε πρέπει να πάω στα επείγοντα;
Εάν κάνουμε θεραπεία για καρκίνο του ορθού, καλούμε αμέσως τον γιατρό μας εάν παρουσιάσουμε:
- Πυρετό 38 βαθμών Κελσίου ή υψηλότερο.
- Έντονους πονοκεφάλους.
- Ρίγη.
- Αίμα στα ούρα.
- Πόνο στο στήθος.
- Δύσπνοια.
- Σύγχυση.
Συμπέρασμα
Ο καρκίνος ορθού μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα που είναι δύσκολο να συζητηθούν, όπως αλλαγές στις κενώσεις και συμπτώματα από τον πρωκτό. Οι εξετάσεις προληπτικού ελέγχου για καρκίνο του ορθού μπορεί επίσης να είναι άβολες. Ωστόσο, οι αμήχανες συζητήσεις και οι άβολες εξετάσεις πρέπει να γίνουν, ώστε να διαγνωστούν όσο το δυνατόν νωρίτερα αλλαγές στο ορθό που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε καρκίνο. Η έγκαιρη αντιμετώπιση συχνά οδηγεί σε πλήρη θεραπεία. Όσο νωρίτερα συζητήσουμε με το γιατρό μας ερωτήσεις ή ανησυχίες σχετικά με τον καρκίνο του ορθού τόσο πιο σύντομα θα γίνουν οι εξετάσεις προληπτικού ελέγχου που θα οδηγήσουν σε έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία.
Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ
Υπερεξειδίκευση στην
Ρομποτική Χειρουργική
Διευθυντής Χειρουργός Γαστρεντερικού
και Παχυσαρκίας
Ευρωκλινικής Αθηνών
Λαπαροσκοπική - Ρομποτική Χειρουργική
