Μετεγχειρητική κήλη
Μια μετεγχειρητική κήλη (κοιλιοκήλη) συμβαίνει όταν ένα τμήμα του εντέρου ή ιστού από το εσωτερικό τα κοιλιάς, πιέζεται μέσα από εξασθενημένο ουλώδη ιστό που δημιουργήθηκε σε θέση παλαιάς χειρουργικής τομής στην κοιλιά. Είναι μια γνωστή επιπλοκή των ανοιχτών χειρουργικών επεμβάσεων της κοιλιάς. Η κήλη μπορεί να προκαλέσει επώδυνη διόγκωση σε κάποιο σημείο της χειρουργικής τομής. Η θεραπεία είναι η χειρουργική αποκατάσταση της μετεγχειρητικής κήλης.
Επισκόπηση
Τι είναι η μετεγχειρητική κήλη;
Μια μετεγχειρητική κήλη μπορεί να εμφανιστεί μετά από λαπαροτομή (ανοιχτή χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά) ή ακόμα και από μικρές τομές ελάχιστα επεμβατικών χειρουργείων. Η τομή στους μύες αποδυναμώνει το κοιλιακό τοίχωμα, το οποίο επιστρέφει ως το 70% της ισχύος που είχε πριν τη λαπαροτομή. Αυτό διευκολύνει τη δημιουργία χάσματος στην ουλή από το προηγούμενο χειρουργείο, μέσα από το οποίο πιέζονται τμήματα εντέρου ή κοιλιακού λίπους Η μετεγχειρητική κήλη εμφανίζεται ως διόγκωση κοντά στην ουλή της λαπαροτομής.
Οι μετεγχειρητικές κήλες είναι συχνές. Υπολογίζεται ότι έως και 20% των ατόμων που υποβάλλονται σε λαπαροτομή μπορεί να αναπτύξουν μετεγχειρητική κήλη. Συνήθως αναπτύσσονται μήνες ή και χρόνια μετά το αρχικό χειρουργείο.
Οι μετεγχειρητικές κήλες σπάνια οδηγούν σε περίσφιξη, καθώς συνήθως το χάσμα που δημιουργείται στο κοιλιακό τοίχωμα είναι μεγάλο, και δεν εμποδίζει την είσοδο και έξοδο του εντέρου και άλλων ιστών της κοιλιάς. Όμως, μπορεί να αυξηθούν δραματικά σε μέγεθος, και να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων κινητικών προβλημάτων, δυσκοιλιότητας κτλ. Οι μετεγχειρητικές κήλες πρέπει πάντα να διορθώνονται χειρουργικά, εφόσον δεν υπάρχουν ιατρικές αντενδείξεις από την κατάσταση της υγείας του ασθενούς.
Είστε υποψήφιος για Μετεγχειρητική κήλη;
Συμπληρώστε το ιατρικό ιστορικό σας και λάβετε εξατομικευμένη αξιολόγηση από τον χειρουργό.
Συμπτώματα
και Αιτίες
Συμπτώματα της μετεγχειρητικής κήλης
Μια μικρή μετεγχειρητική κήλη μπορεί να μην προκαλέσει συμπτώματα. Μια μεγάλη μετεγχειρητική κήλη μπορεί να προκαλεί πόνο, διόγκωση στο σημείο της ουλής, δυσκοιλιότητα, και μπορεί να περιορίζει την κινητικότητα, ή να προκαλεί άλλα προβλήματα όπως δυσκολία στην τοποθέτηση ρούχων κτλ. .
Ο πόνος μπορεί να είναι οξύς, αλλά μπορεί επίσης να είναι ένας αμβλύς χρόνιος πόνος. Χειροτερεύει με την άρση βάρους, το βήχα, το φτέρνισμα, και γενικά με την αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης.
Η διόγκωση στο σημείο της τομής που προκαλεί η μετεγχειρητική κήλη, είναι πιο εμφανής σε όρθια θέση, ή κατά τη σύσπαση των κοιλιακών μυών. Γι’ αυτό το λόγο μπορεί να μπορεί μεγαλώνει κατά την αφόδευση, ειδικά αν υπάρχει δυσκοιλιότητα.
Αιτίες της μετεγχειρητικής κήλης
Η λαπαροτομή, δηλαδή χειρουργική επέμβαση στην κοιλιά με μεγάλη τομή, αποδυναμώνει τους μύες του κοιλιακού τοιχώματος. Γι’ αυτό το λόγο η μετεγχειρητική κήλη είναι πιο συχνή μετά από μεγάλα ανοιχτά χειρουργεία, αν και μπορεί να συμβεί μετά από λαπαροσκοπικά ή ρομποτικά χειρουργεία. Μετά τη συρραφή του κοιλιακού τοιχώματος, η αντοχή της ουλής βελτιώνεται προοδευτικά. Διάφοροι παράγοντες μπορεί να επηρεάσουν την επούλωση του κοιλιακού τοιχώματος και να αυξήσουν την πιθανότητα ανάπτυξης μετεγχειρητικής κήλης. Παράγοντες που μπορούν να επιβραδύνουν την επούλωση περιλαμβάνουν:
- Διαβήτης
- Παχυσαρκία
- Κάπνισμα
- Πνευμονοπάθειες όπως η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) που προκαλούν χρόνιο βήχα
- Μακροχρόνια χρήση ανοσοκατασταλτικών ή κορτικοστεροειδών
- Διαταραχές θρέψης
- Ηπατοπάθεια-νεφροπάθεια
- Επείγον χειρουργείο
- Χειρουργικές λοιμώξεις
- Πολύ δραστήρια ζωή αμέσως μετά την επέμβαση
Πώς μειώνουμε τον κίνδυνο μετεγχειρητικής κήλης;
Όπου είναι εφικτό, πριν από προγραμματισμένα χειρουργεία, προσπαθούμε να βελτιώσουμε παράγοντες κινδύνου εφόσον είναι εφικτό. Αυτό περιλαμβάνει έλεγχο διαβήτη, διακοπή καπνίσματος, αντιμετώπιση αναπνευστικών λοιμώξεων, βελτίωση θρέψη κτλ.
Μετεγχειρητικά έχει μεγάλη σημασία η καθυστέρηση της καταπόνησης του σώματος και των δραστηριοτήτων που προκαλούν αύξηση ενδοκοιλιακής πίεσης. Η χρήση ζώνης κοιλιάς μετεγχειρητικά μπορεί να βοηθήσει. Όμως η μετεγχειρητική κήλη μπορεί να εμφανιστεί ακόμα και χρόνια μετά το αρχικό χειρουργείο. Μεγάλη σημασία έχει η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
Επιπλοκές μετεγχειρητικής κήλης
Σπάνια, μπορεί να συμβεί περίσφιξη σε μετεγχειρητική κήλη. Αυτό συμβαίνει όταν το έντερο που περιέχεται στην κήλη, εγκλωβιστεί στο χάσμα του κοιλιακού τοιχώματος. Η διόγκωση των περιεχομένων της μετεγχειρητικής κήλης μπορεί να οδηγήσει σε συμπίεση των αιμοφόρων αγγείων, διακοπή της παροχής αίματος, και νέκρωση του εντέρου. Η κατάσταση είναι εξαιρετικά επείγουσα και απαιτεί άμεση χειρουργική αντιμετώπιση σε μεγάλο νοσοκομείο.
Μια περισφιγμένη μετεγχειρητική κήλη θα παρουσιαστεί με συμπτώματα από την κήλη όπως ξαφνικό, έντονο πόνο, αλλαγές στο χρώμα του δέρματος γύρω από τη διόγκωση, μεγέθυνση και σκλήρυνση της διόγκωσης κτλ.. Μπορεί να συνυπάρχουν σημεία γενικευμένης σήψης όπως πυρετός, ταχυκαρδία, υπόταση, αίσθημα κόπωσης και γενικότερη όψη πάσχοντος.
Διάγνωση και Εξετάσεις
Πώς διαγιγνώσκεται μια μετεγχειρητική κήλη;
Η κλινική εξέταση είναι επαρκής για να γίνει η διάγνωση της μετεγχειρητικής κήλης. Η εξέταση σε ξαπλωτή και όρθια θέση μας δίνει τις περισσότερες πληροφορίες που χρειαζόμαστε για την ανατομία της κήλης. Πρόσφατη διόγκωση, επιδείνωση του πόνου, συνύπαρξη εντερικής απόφραξης κτλ, είναι στοιχεία ενδεικτικά περίσφιξης που πρέπει να αντιμετωπιστεί άμεσα.
Η αξονική τομογραφία είναι υποχρεωτική σε μεγάλες κήλες. Μας βοηθάει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό της αποκατάστασης της μετεγχειρητικής κήλης, και αποκλείει άλλα προβλήματα που μπορεί να συνυπάρχουν.
Αντιμετώπιση και Θεραπεία
Πώς αντιμετωπίζεται μια μετεγχειρητική κήλη;
Η θεραπεία εξαρτάται από τα συμπτώματά της μετεγχειρητικής κήλης. Μια πολύ μικρή κήλη που περιέχει μόνο λίπος, δεν μεγαλώνει, δεν πονάει ούτε προκαλεί άλλα συμπτώματα, δε χρειάζεται χειρουργική αποκατάσταση. Όμως οι μετεγχειρητικές κήλες συνήθως μεγαλώσουν με την πάροδο του χρόνου. Γι’ αυτό το λόγο προτείνουμε σχεδόν πάντα χειρουργική αποκατάσταση της κήλης. Υπάρχουν οι παρακάτω επιλογές:
- Ρομποτική αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης: Είναι ο ιδανικός τρόπος χειρουργικής αντιμετώπισης μιας μεγάλης κοιλιοκήλης. Ο συνδυασμός της ακρίβειας χειρισμών, της μεγάλης μεγέθυνσης και της ευελιξίας των ρομποτικών συστημάτων, επιτρέπει την αποκατάσταση πολύ μεγάλων κηλών με ανατομικό τρόπο, με ελάχιστο πόνο και ταχύτατη ανάρρωση. Αρχικά τοποθετούμε τους ρομποτικούς βραχίονες στον ασθενή, και στη συνέχεια από τη θέση της χειρουργικής κονσόλας κάνουμε την αποκατάσταση με ελάχιστη ταλαιπωρία για τον ασθενή.
- Λαπαροσκοπική αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης: Έχει πολλαπλά οφέλη καθώς γίνεται επίσης με μικρές τρύπες, μέσα από τις οποίες τοποθετούνται το λαπαροσκόπιο και τα εργαλεία. Η ανατομική αποκατάσταση είναι πολύ πιο δύσκολη λόγω περιορισμών στην εργονομία του χειρουργείου. Συνήθως τοποθετείται ειδικό πλέγμα εντός της κοιλιάς σε επαφή με το έντερο. Στο μέλλον θα ξεπεραστεί πλήρως από τη ρομποτική αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης
- Ανοικτή αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης: Η αποκατάσταση της ανατομίας του κοιλιακού τοιχώματος με ανοιχτές μεθόδους συνεχίζει να έχει θέση στην μοντέρνα χειρουργική. Μετεγχειρητικές κήλες πολύ μεγάλου μεγέθους, με περίπλοκη ανατομία, επιπλοκές από το έντερο, ή με ιστορικό υποτροπών, μπορεί να απαιτήσουν αποκατάσταση με κάποια από τις προχωρημένες τεχνικές της ανοιχτής χειρουργικής. (Rives-Stoppa, TAR, Peritoneal flap). Κάποιες από τις τεχνικές αυτές είναι πλέον εφικτές και με ρομποτική χειρουργική, όμως η ευελιξία της ανοικτής αποκατάστασης κοιλιακού τοιχώματος θα είναι πάντα χρήσιμη.
Χρόνος ανάρρωσης
Ο χρόνος ανάρρωσης ποικίλλει, και εξαρτάται από την τεχνική. Μεγάλες μετεγχειρητικές κήλες και ανοικτές χειρουργικές τεχνικές απαιτούν πολύμηνη ανάρρωση με αντίστοιχη αποχή από την εργασία. Μικρές κήλες που αντιμετωπίζονται ρομποτικά ή λαπαροσκοπικά επιτρέπουν επιστροφή σε καθιστική εργασία μέσα σε λίγες μέρες ή εβδομάδες. Η κάθε περίπτωση μετεγχειρητικής κήλης αντιμετωπίζεται διαφορετικά ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες της.
Πότε επικοινωνούμε με τον χειρουργό μας;
Σε γενικές γραμμές η χειρουργική αποκατάσταση μετεγχειρητικής κήλης είναι εξαιρετικά ασφαλής επέμβαση. Η νοσηλεία στο νοσοκομείο διαρκεί για όσο υπάρχουν κίνδυνοι, και όταν είναι ασφαλές παίρνουμε εξιτήριο. Θα πρέπει να επικοινωνήσουμε με το χειρουργό μας αν παρατηρήσουμε:
- Αιμορραγία
- Πόνο που χειροτερεύει αντί να καλυτερεύει
- Συμπτώματα λοίμωξης, όπως πυρετό ή πύον που παροχετεύεται από την τομή
- Ερυθρότητα δέρματος
- Συμπτώματα εντερικής απόφραξης
Πρόγνωση
Τι μπορώ να περιμένω εάν έχω μετεγχειρητική κήλη;
Η χειρουργική επέμβαση για την αποκατάσταση μιας μεγάλης μετεγχειρητικής κήλης θεραπεύει την πάθηση με ασφάλεια και πολύ χαμηλά ποσοστά επιπλοκών. Δυστυχώς οι κήλες έχουν την τάση να υποτροπιάζουν, ειδικά αν είναι πολύ μεγάλες ή αν δεν έχουν αντιμετωπιστεί οι παράγοντες που τις προκάλεσαν.
Ζώντας με μετεγχειρητική κήλη
Σε γενικές γραμμές προτείνουμε πάντα την αποκατάσταση μιας μετεγχειρητικής κήλης. Όμως σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να επιλέξουμε παρακολούθηση. Επιπλέον, κάποιοι άνθρωποι μπορεί να μην είναι σε θέση να υποβληθούν σε χειρουργείο λόγω άλλων προβλημάτων υγείας. Μια μετεγχειρητική κήλη μπορεί να μη μας δυσκολέψει ιδιαίτερα τη ζωή, ειδικά αν αντιμετωπίσουμε τους παράγοντες κινδύνου που την επιδεινώνουν, όπως παχυσαρκία, κάπνισμα, έντονη δραστηριότητα κτλ. Μια ζώνη κοιλιάς μπορεί να βοηθήσει με την καθημερινότητα. Αν όμως αναπτυχθεί περίσφιξη της μετεγχειρητικής κήλης, η κατάσταση γίνεται εξαιρετικά επείγουσα και είναι απαραίτητη η χειρουργική επέμβαση προς αποφυγή σοβαρών ή και θανατηφόρων επιπλοκών
Συμπέρασμα
Μια μετεγχειρητική κήλη μπορεί να είναι μια όψιμη και απροσδόκητη επιπλοκή μιας μεγάλης ανοιχτής χειρουργικής επέμβασης στην κοιλιά. Μια μικρή κήλη μπορεί να μην είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί, αλλά μια μεγάλη μετεγχειρητική κήλη μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές. Το ιστορικό, η κλινική εξέταση και η αξονική τομογραφία καθορίζουν την ιδανική προσέγγιση, αλλά συνήθως η καλύτερη λύση είναι η χειρουργική αντιμετώπιση
Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ
Υπερεξειδίκευση στην
Ρομποτική Χειρουργική
Διευθυντής Χειρουργός Γαστρεντερικού
και Παχυσαρκίας
Ευρωκλινικής Αθηνών
Λαπαροσκοπική - Ρομποτική Χειρουργική
