Βαριούχο γεύμα
Τι είναι το βαριούχο γεύμα;
Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου, μας βοηθάει να απεικονίσουμε ολόκληρο το ανώτερο γαστρεντερικό. Το βαριούχο γεύμα είναι μια ακτινολογική εξέταση που συμπληρώνει τη διερεύνηση του ανώτερου γαστρεντερικού, βοηθώντας να εκτιμήσουμε τη λειτουργικότητά του. Συνήθως έχει προηγηθεί γαστροσκόπηση για διερεύνηση συμπτωμάτων ή οποία έδειξε φυσιολογικά ευρήματα, και το βαριούχο γεύμα γίνεται για περαιτέρω διερεύνηση. Πολύ σπάνια μπορεί να γίνει ως πρώτη εξέταση για συμπτώματα οισοφάγου και στομάχου, καθώς η διάβαση είναι πολύ πιο εύκολη και καλά ανεκτή εξέταση από τη γαστροσκόπηση. Όμως το οισοφαγογράφημα και βαριούχο γεύμα δε μπορεί να αντικαταστήσει τη γαστροσκόπηση, καθώς δεν επιτρέπει ακριβή απεικόνιση και λήψη δειγμάτων για βιοψίες.
Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου γίνεται στο ακτινολογικό τμήμα νοσοκομείου, με βιντεο-ακτινοσκόπηση. Ο ασθενής καταπίνει μια ακτινοσκιερή ουσία όπως βάριο, γαστρογραφίνη ή ιωδιούχο σκιαγραφικό, ενώ παίρνουμε πολλαπλές ακτινογραφίες. Δεν είναι επεμβατική πράξη, διαρκεί μόνο 20 λεπτά και πέρα από την όχι πολύ ευχάριστη γεύση του σκιαγραφικού, δε δημιουργεί άλλα προβλήματα.
Εδώ να μπει Βιντεο Οισοφαγογραφημα και Βαριούχο Γεύμα
Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου είναι μια εξέταση που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, και μάλιστα ήταν η μοναδική εξέταση για διάγνωση προβλημάτων του ανώτερου γαστρεντερικού πριν την ανάπτυξη της ενδοσκόπησης. Μπορεί να διαγνώσει στενώσεις, φλεγμονές, πολύποδες και όγκους. Με την ευρεία χρήση της ενδοσκόπησης, την τεχνολογική εξέλιξη των ενδοσκοπίων, και τη χρήση της μέθης, ο ρόλος του βαριούχου γεύματος είναι πλέον περιορισμένος. Χρησιμοποιείται όμως εκτεταμένα στην διερεύνηση λειτουργικών συμπτωμάτων του ανώτερου γαστρεντερικού. Το Βαριούχο Γεύμα είναι επίσης εξαιρετικά χρήσιμο μετεγχειρητικά στη θολοπλαστική, την αποκατάσταση διαφραγματοκήλης, και στα βαριατρικά χειρουργεία.
Είστε υποψήφιος για Βαριούχο γεύμα;
Συμπληρώστε το ιατρικό ιστορικό σας και λάβετε εξατομικευμένη αξιολόγηση από τον χειρουργό.
Γιατί γίνεται;
Σε ποιες περιπτώσεις πραγματοποιείται το βαριούχο γεύμα και ποιες παθήσεις αφορά;
Συνήθως η πρώτη εξέταση που γίνεται όταν υπάρχουν προβλήματα από το γαστρεντερικό είναι η γαστροσκόπηση. Μας επιτρέπει να δούμε εσωτερικά την ανατομία του οισοφάγου, του στομάχου και του δωδεκαδακτύλου, και να πάρουμε βιοψίες όταν χρειάζεται. Η γαστροσκόπηση είναι η καλύτερη ανατομική εξέταση, δε μας δίνει όμως καθόλου πληροφορίες για τη λειτουργία του οισοφάγου και του στομάχου.
Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου, είναι μια άριστη εξέταση για να αναπαράγει τη φυσιολογική λειτουργία του οισοφάγου και του στομάχου κατά την κατάποση και το γεύμα. Ξεκινάμε το βαριούχο γεύμα με την κατάποση υγρού σκιαγραφικού, με ταυτόχρονη ακτινοσκόπηση. Στη συνέχεια, και ανάλογα με την πάθηση που διερευνούμε μπορεί να δώσουμε ψωμί βουτηγμένο στο σκιαγραφικό, ώστε να προσομοιώσουμε και να καταγράψουμε την πορεία της τροφής κατά την κατάποση στερεών τροφών. Μπορούμε επίσης να παρακολουθήσουμε την κένωση του στομάχου και την διάβαση του σκιαγραφικού στο έντερο. Τέλος, μπορούμε να παρακολουθήσουμε τη συμπεριφορά του στομάχου και πιθανές αναγωγές ή παλινδρόμηση υγρών ή τροφών σε ύπτια θέση.
Τα προβλήματα που μπορούμε ν’ ανακαλύψουμε με το βαριούχο γεύμα είναι:
- Φάρυγγας: Δυσλειτουργία και έλλειψη συντονισμού των αισθητήριων νεύρων και μυών του φάρυγγα μπορεί να οδηγήσει σε εισρόφηση. Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου βοηθά στη διάγνωση δυσκαταποσίας που μπορεί να προκύψει μετά από εγκεφαλικό, νευρομυϊκές διαταραχές ή υπαισθησία του στοματοφάρυγγα. Το βαριούχο γεύμα απεικονίζει επίσης πολύ καλά φαρυγγικά εκκολπώματα που μπορεί να εμφανιστούν σε ηλικιωμένους
- Οισοφάγος: Διαταραχές κινητικότητας του οισοφάγου όπως δυσκινησία και αναποτελεσματική κινητικότητα οισοφάγου (ΙΟΜ) μπορούν να προκαλέσουν δυσκολία στην κατάποση και αίσθημα παραμονής τροφής στον οισοφάγο. Πολύ σημαντικός είναι ο αποκλεισμός τους σε περίπτωση διενέργειας αντιπαλινδρομικής επέμβασης. Αυξάνουν την πιθανότητα μετεγχειρητικών προβλημάτων και μπορεί να επιβάλλουν την αλλαγή του τύπου της επέμβασης, ή ακόμα και την ακύρωσή της. Το βαριούχο γεύμα, ειδικά με την κατάποση στερεάς τροφής εμποτισμένης σε σκιαγραφικό, μπορεί να δώσει μια πρώτη εικόνα διαταραχής κινητικότητας του οισοφάγου.
- Κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας: Η πιο ακραία μορφή δυσκινησίας οισοφάγου είναι η Αχαλασία, που οφείλεται σε αδυναμία χαλάρωσης του σφιγκτήρα. Έχει τυπική εικόνα στο οισοφαγογράφημα (δίκην ράμφους πουλιού ή ουράς ποντικιού). Παλαιότερα το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου ήταν η μοναδική διαγνωστική εξέταση για την Αχαλασία. Πλέον η υποψία τίθεται με την ανεύρεση τροφωδους περιεχομενου με τη γαστροσκόπηση, και η τελική διάγνωση απαιτεί μανομετρία για ακριβή καθορισμό του τύπου της αχαλασίας. Σπάνια το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα μπορεί να αποκαλύψει ακτινολογική παλινδρόμηση, ειδικά σε ύπτια θέση, που είναι και ανεξάρτητη ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης με θολοπλαστική.
- Στομάχι: Μεσαίου και μεγάλου μεγέθους διαφραγματοκήλες είναι εμφανείς στο βαριούχο γεύμα, αν και το μέγεθος τους συνήθως υποεκτιμάται από την εξέταση. Σημαντικός λόγος για τη διενέργεια διάβασης οισοφάγου στομάχου, σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι η προεγχειρητική εκτίμηση του μήκους του οισοφάγου. Χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μπορεί να προκαλέσει ουλώδη βράχυνση του οισοφάγου. Η επιτυχία της θολοπλαστικής εξαρτάται από το να πετύχουμε επαρκές μήκος οισοφάγου, ή εναλλακτικά να εφαρμόσουμε ειδικές τεχνικές όπως η Γαστροπλαστική Collis. Άλλη σημαντική πληροφορία είναι η κένωση του στομάχου, καθώς υποκινησία και γαστροπάρεση απαιτούν διαφορετική διερεύνηση και αντιμετώπιση.
Πως γίνεται το βαριούχο γεύμα;
Το βαριούχο γεύμα γίνεται σε εξωτερική βάση σε ακτινολογικό εργαστήριο ή ακτινολογικό τμήμα νοσοκομείου. Διαρκεί γύρω στα 20 λεπτά.
Προετοιμασία:
Μένουμε νηστικοί για 6 ώρες πριν την επέμβαση, ώστε το στομάχι να είναι άδειο για ν’ απεικονιστεί καλύτερα. Παίρνουμε κανονικά τα φάρμακα μας με λίγο νερό το πρωί της εξέτασης. Αν έχουμε διαβήτη συνεννοούμαστε με το γιατρό μας. Ο γιατρός παίρνει ένα σύντομο ιστορικό, και πρέπει να αναφέρουμε τυχόν αλλεργίες, τι φάρμακα παίρνουμε, και ποιο είναι το πρόβλημα για το οποίο γίνεται η εξέταση. Για τις γυναίκες είναι απαραίτητο να αναφέρουμε αν υπάρχει οποιαδήποτε πιθανότητα εγκυμοσύνης.
Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου:
Φοράμε προστατευτική ρόμπα μιας χρήσης για να μη λερωθούμε από το βάριο, και στεκόμαστε όρθιοι στο ακτινοσκοπικό μηχάνημα. Ο γιατρός μας δίνει ένα ποτήρι βάριο με καλαμάκι, το οποίο πίνουμε σύμφωνα με τις οδηγίες του, κατά τη διάρκεια του βαριούχου γεύματος. Συνήθως πρέπει να πίνουμε μεγάλες γουλιές από το σκιαγραφικό, αλλά να τις κρατάμε αρχικά στο στόμα. Καταπίνουμε τη γουλιά μόλις μας δοθεί εντολή από το μικρόφωνο, ώστε να συγχρονίσουμε την κατάποση με τη λήψη ακτινογραφιών, και να μειώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τον χρόνο ακτινοβόλησης. Η διαδικασία επαναλαμβάνεται μερικές φορές και μπορεί να χρειαστεί να στρίψουμε το σώμα σε διαφορετικές γωνίες.
Ανάλογα με τα ευρήματα και το λόγο για τον οποίο γίνεται η διάβαση οισοφάγου και στομάχου, μπορεί να μας ζητηθεί να επαναλάβουμε καταπίνοντας ψωμί ποτισμένο με βάριο. Αφού βουτήξουμε ένα κομμάτι ψωμιού στο βάριο, το μασάμε καλά για να μαλακώσει, και κάνουμε χειρονομία για να δείξουμε στον γιατρό ότι είμαστε έτοιμοι να καταπιούμε. Όπως και πριν, καταπίνουμε μόλις μας δοθεί η εντολή, ώστε να συγχρονίσουμε την κατάποση με τη λήψη ακτινογραφιών, και να μειώσουμε την ακτινοβόληση. Και πάλι μπορεί να χρειαστεί να επαναληφθεί η διαδικασία 2-3 φορές, κι αν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση, μπορούμε να πιούμε λίγο βάριο σε υγρή μορφή.
Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου ολοκληρώνεται με τη δοκιμασία Trendelenburg, στην οποία μετακινείται το κρεβάτι με τέτοιο τρόπο ώστε ο ασθενής να είναι αρχικά ξαπλωμένος σε οριζόντια θέση, και στη συνέχεια με το κεφάλι χαμηλά και τα πόδια ψηλά. Σ αυτή τη θέση λόγω βαρύτητας είναι πιο πιθανό να δούμε ακτινολογική απεικόνιση, και το πραγματικό μέγεθος μιας διαφραγματοκήλης.
Μετά το τέλος της διάβασης οισοφάγου και στομάχου, γίνεται συζήτηση με τον γιατρό σχετικά με τα ευρήματα τα εξέτασης. Μπορεί να χρειαστεί να εκτιμηθούν ξανά οι προηγούμενες εξετάσεις, και συνήθως λαμβάνεται απόφαση σχετικά με τη θεραπεία και την πιθανότητα χειρουργείου. Μετά το πέρας του βαριούχου γεύματος ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι του. Μπορεί να οδηγήσει, να φάει και να πιεί ότι θέλει, καθώς και να πάρει κανονικά τα φάρμακά του. Το βάριο μπορεί να προκαλέσει δυσκοιλιότητα, γι’ αυτό καλό είναι να πίνουμε πολλά υγρά και να καταναλώνουμε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες για λίγες μέρες μετά την εξέταση.
Κίνδυνοι βαριούχου γεύματος
Το βαριούχο γεύμα είναι μία πολύ χρήσιμη εξέταση ωστόσο υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι από την πραγματοποίηση της εξέτασης που οφείλει να γνωρίζει ο ασθενής:
Ακτινοβολία: Η εξέταση απαιτεί τη χρήση αρκετής ακτινοβολίας, περίπου όση και σε μια αξονική τομογραφία. Αυτό έχει σημασία σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας που μπορεί να είναι σε εγκυμοσύνη, και να προκληθεί σοβαρή βλάβη στο έμβρυο. Κατά τα άλλα η ποσότητα της ακτινοβολίας δεν είναι τόσο μεγάλη ώστε να προκληθούν σοβαρά προβλήματα, αν δεν έχουν προηγηθεί πολλαπλές ακτινολογικές εξετάσεις σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Εισρόφηση σκιαγραφικού: Σε ηλικιωμένους ασθενείς υπάρχει πάντα η πιθανότητα εισρόφησης στους πνεύμονες κατά τη διάρκεια της εξέτασης, η οποία μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα, μέχρι και σοβαρή πνευμονία ανάλογα με την ποσότητα.
Συμπέρασμα
Το Οισοφαγογράφημα και Βαριούχο Γεύμα, ή αλλιώς Διάβαση Οισοφάγου και Στομάχου, είναι μια εξέταση που χρησιμοποιείται για πολλές δεκαετίες, αλλά δεν είναι καθόλου απαρχαιωμένη. Είναι μια άριστη λειτουργική εξέταση του οισοφάγου και του στομάχου, συμπληρωματική της ανατομικής διερεύνησης με γαστροσκόπηση. Είναι γρήγορο, εύκολο, μη επεμβατικό και πολύ καλά ανεκτό. Μπορεί να μας δώσει πληροφορίες για λειτουργικές παθήσεις του ανώτερου γαστρεντερικού, στενώσεις και μετεγχειρητικά προβλήματα. Εν τέλει είναι μια εξέταση που συμπληρώνει τον υπόλοιπο έλεγχο και μπορεί να βοηθήσει ή να κατευθύνει τη θεραπεία
Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ
Υπερεξειδίκευση στην
Ρομποτική Χειρουργική
Διευθυντής Χειρουργός Γαστρεντερικού
και Παχυσαρκίας
Ευρωκλινικής Αθηνών
Λαπαροσκοπική - Ρομποτική Χειρουργική
