Διατροφή Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης

Διατροφή Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης

Η αρχική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης (ΓΟΠ) είναι η αλλαγή διατροφής και τρόπου ζωής. Η περιστασιακή εμφάνιση συμπτωμάτων ΓΟΠ είναι πολύ συχνή, με κάποιες μελέτες να την ανεβάζουν μέχρι και στο 50% του πληθυσμού. Όμως μόνο οι μισοί από αυτούς θα αναπτύξουν χρόνια συμπτώματα γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα είναι ήπια, και μπορούμε να τα αντιμετωπίσουμε με αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής.

Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση δεν είναι πρόβλημα διατροφής. Η ΓΟΠ οφείλεται σε δυσλειτουργία του σφιγκτηριακού μηχανισμού μεταξύ οισοφάγου και στομάχου. Είναι πρόβλημα ανατομικό και λειτουργικό. Η μοναδική οριστική αιτιολογική αντιμετώπιση της ΓΟΠ είναι η επεμβατική αντιμετώπιση της. Η διατροφή γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής, βοηθάνε μόνο στο να μετριάσουν τα συμπτώματα, και δεν αποτελούν θεραπεία της ΓΟΠ.

Επισκόπηση

Αλλαγές τρόπου ζωής

Στις περισσότερες περιπτώσεις, και εφόσον δεν υπάρχει σημαντικού μεγέθους διαφραγματοκήλη, οι αλλαγές αυτές σε συνδυασμό με διατροφή γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, είναι πολύ αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, και κάνουν τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής μη απαραίτητη.

  • Απώλεια βάρους: Η παχυσαρκία είναι ένας από τους πιο σημαντικούς αιτιολογικούς παράγοντες γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Η αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης λόγω του ενδοκοιλιακού λίπους αυξάνει την πίεση πάνω στο στομάχι, προκαλώντας παλινδρόμηση γαστρικών υγρών προς τον οισοφάγο. Το ίδιο το σπλαχνικό λίπος εκκρίνει φλεγμονώδεις παράγοντες που χαλαρώνουν τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα προκαλώντας ΓΟΠ.  Απώλεια βάρους 10-15 κιλών οδηγεί σε σημαντική μείωση των συμπτωμάτων της παλινδρόμησης.
  • Ύπνος σε ημι-καθιστή θέση: Η πιο απλή και αποτελεσματική αλλαγή, ειδικά για όσους έχουν συμπτώματα ΓΟΠ το βράδυ. Η οριζόντια κατάκλιση διευκολύνει την παλινδρόμηση γαστρικών περιεχομένων από το στομάχι στον οισοφάγο. Η ανύψωση της κεφαλής του κρεβατιού, είτε με στηρίγματα κάτω από το στρώμα ή με στηρίγματα κάτω από τα πόδια του κρεβατιού, και εναλλακτικά η χρήση ειδικού μαξιλαριού σφήνας, μειώνουν την παλινδρόμηση. Η χρήση πολλών μαξιλαριών δεν είναι τόσο αποτελεσματική, καθώς τείνουν να μετακινούνται κατά τη διάρκεια της νύχτας.
  • Ύπνος με άδειο στομάχι: Όσο πιο γεμάτο είναι το στομάχι, τόσο περισσότερη πίεση εφαρμόζεται στον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα. Η πίεση του σφιγκτήρα υπερνικάται, προκαλώντας γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ειδικά όταν είμαστε σε ξαπλωτή θέση. Γι’ αυτό προτιμάμε να μην ξαπλώνουμε για 2-3 ώρες μετά από γεύμα, για να δώσουμε στο στομάχι το χρόνο να αδειάσει.
  • Διακοπή καπνίσματος: Σε άτομα φυσιολογικού βάρους, το κάπνισμα προκαλεί χαλάρωση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, προάγοντας γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Διακοπή καπνίσματος οδηγεί σε σημαντική βελτίωση ή ακόμα και ίαση των συμπτωμάτων μέτριου και σοβαρού βαθμού ΓΟΠ. Σε παχύσαρκα άτομα  διακοπή καπνίσματος δε φαίνεται να βοηθά, λόγω διαφορετικού μηχανισμού πρόκλησης παλινδρόμησης.
  • Χαλαρά και άνετα ρούχα: Στενά ρούχα και ζώνες μπορεί να αυξάνουν την ενδοκοιλιακή πίεση και να προδιαθέτουν για γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση
  • Αποφυγή αλκοόλ: Το αλκοόλ αυξάνει την παραγωγή οξέος από το στομάχι, ενώ άλλες ουσίες που περιέχονται στο ποτό (π.χ. φλαβινοειδή στο κόκκινο κρασί), προκαλούν χαλάρωση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα.
  • Αποφυγή διάτασης στομάχου: Μεγάλα γεύματα και αεριούχα ποτά και μπύρα αυξάνουν την πίεση εντός του στομάχου οδηγώντας σε ΓΟΠ.
  • Συχνά μικρά γεύματα, μασάμε καλά, καταπίνουμε αργά
Τροφές που προκαλούν Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση

Η διατροφή παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στον έλεγχο των συμπτωμάτων της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Οι τροφές που προκαλούν έξαρση συμπτωμάτων ΓΟΠ, μπορεί να χαλαρώνουν άμεσα τον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα, ή να καθυστερούν την πέψη αυξάνοντας την πίεση στο στομάχι. Η διατροφή γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης αποκλείει τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπος, αλάτι και μπαχαρικά.

Τρόφιμα που πρέπει να αποφεύγουμε είναι:

  • Σάλτσα ντομάτας
  • Καρυκεύματα όπως πιπέρι και τσίλι
  • Τηγανητά
  • Fast food, πίτσα
  • Επεξεργασμένα τρόφιμα
  • Λιπαρά τρόφιμα όπως λουκάνικα και μπέικον
  • Τυριά και αλλαντικά
  • Σοκολάτα, μέντα
  • Εσπεριδοειδή
  • Αεριούχα ποτά, αναψυκτικά και μπύρα
  • Κόκκινο κρασί

Μπορεί να μη χρειαστεί να αποκλείσουμε εντελώς τα παραπάνω τρόφιμα από τη διατροφή μας, αλλά να αντιμετωπίσουμε τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση με μικρή μείωση. Αποφεύγουμε βαριά γεύματα το βράδυ και τελειώνουμε το γεύμα 2-3 ώρες πριν τον ύπνο

Διατροφή που καταπραΰνει τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Υπάρχουν πολλές τροφές που μπορεί να προλαμβάνουν τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, όπως:

  • Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες
  • Δημητριακά ολικής άλεσης
  • Κουάκερ
  • Βολβοί όπως γλυκοπατάτα, καρότο και παντζάρι
  • Μαύρο ρύζι
  • Πράσινα λαχανικά, μπρόκολο, κουνουπίδι, σπαράγγια
  • Ξηροί καρποί
  • Αλκαλικές τροφές: Εξουδετερώνουν το όξινο pH του στομάχου και μειώνουν τον ερεθισμό του οισοφάγου. Περιλαμβάνουν φρούτα όπως μπανάνες, πεπόνι και καρπούζι
  • Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε νερό: Διαλύουν και εξασθενούν τα γαστρικά οξέα. Περιλαμβάνουν αγγούρι, μαρούλι, τσάι και σούπες ζωμών.
Διατροφή γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης και ροφήματα

Συγκεκριμένα ροφήματα μπορούν να προστεθούν στην καθημερινή διατροφή για να ανακουφίσουν τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης:

  • Γάλα: Το άπαχο γάλα μπορεί να εξουδετερώσει το γαστρικό οξύ και να βοηθήσει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ΓΟΠ. Το γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά μπορεί να βοηθήσει με παρόμοιο τρόπο, με το επιπλέον όφελος των προβιοτικών. Πλήρες γάλα και γιαούρτι μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα ΓΟΠ λόγω του λίπους που περιέχουν.
  • Νερό με λεμόνι: Αν και το λεμόνι είναι πολύ όξινο, μερικές σταγόνες αναμειγμένες σε νερό και μέλι μπορεί να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Το μέλι περιέχει αντιοξειδωτικές ουσίες που επίσης βοηθούν.
  • Τζίντζερ: Το τζίντζερ είναι πολύ καλό βοηθητικό της πέψης. Είναι αλκαλικό και αντιφλεγμονώδες. Μειώνει τον ερεθισμό του γαστρεντερικού. Τσάι από τζίντζερ είναι μια πολύ καλή προσθήκες στη διατροφή γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. 
  • Μηλόξιδο: Αν και δεν υπάρχουν μελέτες που να το υποστηρίζουν, πολλοί το χρησιμοποιούν διαλυμένο σε νερό για τα συμπτώματα της ΓΟΠ
  • Κουρκουμάς: Ο κουρκουμάς έχει αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Ρόφημα από κουρκουμά μπορεί να βοηθήσει στα συμπτώματα της ΓΟΠ
  • Μαστίχα Χίου: Όλο και περισσότερες μελέτες αποδεικνύουν τα οφέλη για την γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, από την προσθήκη μαστίχας στη διατροφή. Βελτιώνει τη λειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, έχει αντιφλεγμονώδη, αντιοξειδωτική και καταπραϋντική δράση στον οισοφάγο. Πολλά φαρμακευτικά σκευάσματα έχουν κυκλοφορήσει τα τελευταία χρόνια, αλλά και το απλό μάσημα μαστίχας μπορεί να βοηθήσει στα συμπτώματα της ΓΟΠ

Είστε υποψήφιος για Διατροφή Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης;

Συμπληρώστε το ιατρικό ιστορικό σας και λάβετε εξατομικευμένη αξιολόγηση από τον χειρουργό.

Συμπέρασμα

Οι αλλαγές στη διατροφή και τον τρόπο ζωής, είναι ο αρχικός τρόπος αντιμετώπισης των συμπτωμάτων γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Όμως η αιτία της ΓΟΠ δεν είναι η κακή διατροφή αλλά ένα ανατομικό και λειτουργικό πρόβλημα της βαλβίδας μεταξύ οισοφάγου και στομάχου. Αν τα συμπτώματα της ΓΟΠ τεθούν υπό έλεγχο με αυτές τις απλές αλλαγές, δε χρειάζεται κάποια άλλη θεραπεία. Αν όμως τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, ή οι αλλαγές είναι ανέφικτες ή ανεπιθύμητες, θα πρέπει να καταφύγουμε στη φαρμακευτική αγωγή ή στην αιτιολογική, χειρουργική αντιμετώπιση.

Δρ. ΜΙΧΑΗΛ Σ. ΚΟΥΡΚΟΥΛΟΣ

Υπερεξειδίκευση στην
Ρομποτική Χειρουργική

Διευθυντής Χειρουργός Γαστρεντερικού και Παχυσαρκίας
Ευρωκλινικής Αθηνών
Λαπαροσκοπική - Ρομποτική Χειρουργική